TATLONG TAON NA KAMING KASAL PERO GABI-GABI AY TUMATABI ANG MISTER KO SA KWARTO NG NANAY NIYA — SA SOBRANG SELOS KO, SINUNDAN KO SIYA ISANG GABI, PERO NAPALUHOD AKO SA IYAK NANG MAKITA KO ANG KAHINDIG-HINDIG NA KATOTOHANAN
TATLONG TAON NA KAMING KASAL PERO GABI-GABI AY TUMATABI ANG MISTER KO SA KWARTO NG NANAY NIYA — SA SOBRANG SELOS KO, SINUNDAN KO SIYA ISANG GABI, PERO NAPALUHOD AKO SA IYAK NANG MAKITA KO ANG KAHINDIG-HINDIG NA KATOTOHANAN
Ako si Jasmine. Maganda, may maayos na trabaho, at kasal sa lalaking pinapangarap ko—si Dave.
Pero may isang malaking problema sa pagsasama namin. Sa loob ng tatlong taon, pakiramdam ko ay may kahati ako sa asawa ko. Hindi ibang babae, kundi ang kanyang nanay.
Si Aling Rosa ay 60 years old pa lang. Malakas pa naman, nakakalakad, at nakakapagluto. Pero tuwing sasapit ang alas-onse ng gabi, nagpapaalam si Dave sa akin.
“Jas, matutulog na ako sa kabila. Sa kwarto ni Mama,” sasabihin niya, sabay halik sa noo ko.
Sa simula, inintindi ko. Sabi ni Dave, “may insomnia” daw ang mama niya at kailangan ng kasama. Pero lumipas ang isang taon, dalawang taon, tatlong taon… ganoon pa rin. Wala kaming privacy. Wala kaming intimacy sa gabi. Pakiramdam ko, asawa lang ako sa papel, pero ang nanay niya pa rin ang priority niya.
Nagsimulang maghinala ang mga kaibigan ko. “Ang weird naman niyan, Jas. Matanda na nanay niya, kailangan pang tabihan? Baka naman… may ibang ginagawa?” “Mama’s Boy masyado. Hiwalayan mo na ‘yan.”
Dahil sa mga sulsol, napuno ang utak ko ng masasamang isipin. Baka kaya ayaw niya sa akin dahil masyado siyang attached sa nanay niya? Nandidiri ako sa naiisip ko, pero hindi ko mapigilan. Naging masungit ako kay Aling Rosa. Hindi ko siya kinikibo sa umaga. Padabog akong maghain ng pagkain. Iniisip ko, siya ang karibal ko sa atensyon ng asawa ko.
Isang gabi, anibersaryo namin. Nagluto ako ng special dinner. Nag-suot ako ng sexy na pantulog. Umaasa ako na this time, tatabi sa akin si Dave.
Pero pagpatak ng 11:00 PM, tumayo si Dave.
“Happy Anniversary, Hon. Pero kailangan ko nang pumunta kay Mama. Hinihintay na niya ako.”
Sumabog ako.
“Dave! Anibersaryo natin! Mas mahalaga pa ba ang nanay mo kaysa sa asawa mo?! Tatlong taon na, Dave! Pagod na ako! Kung ayaw mong matulog dito, mabuti pang maghiwalay na tayo!”
Yumuko lang si Dave. Mukhang pagod na pagod. “Sorry, Jas. Hindi mo kasi naiintindihan. Matulog ka na.”
Lumabas siya ng kwarto at isinara ang pinto.
Hindi ako natulog. Galit na galit ako. Gusto kong malaman kung ano ba talaga ang meron sa kwartong ‘yun na hindi ko pwedeng makita. Sabi ni Dave, bawal akong pumasok doon kapag gabi.
Dahan-dahan akong bumangon. Kinuha ko ang spare key ng kwarto ni Aling Rosa na tinago ko noon pa.
Tahimik ang buong bahay.
Tanging tunog ng orasan sa sala ang naririnig habang dahan-dahan akong naglakad papunta sa dulo ng pasilyo. Nanginginig ang kamay ko habang hawak ang spare key. Sa loob ng tatlong taon, gabi-gabi kong kinain ang selos at duda—ngayong gabi, lalabas na ang katotohanan.
Dahan-dahan kong isinuksok ang susi.
Click.
Bahagyang bumukas ang pinto.
Sumilip ako.
At doon… napaluhod ako.
ANG HINDI KO INAASAHAN
Hindi magkatabi sa kama ang asawa ko at ang nanay niya.
Si Aling Rosa ay naka-upo sa gilid ng kama, payat na payat, halos buto’t balat. Nakasuot siya ng manipis na daster. Nanginginig ang kamay niya.
Sa tabi niya, si Dave—nakaluhod sa sahig.
May hawak siyang maliit na syringe at bote ng gamot. Maingat, halos nangingiyak, niya itong inihahanda.
—“Dave…” mahinang bulong ni Aling Rosa. “Pasensya ka na, anak. Ginising na naman kita.”
—“Okay lang, Ma,” sagot ni Dave, nanginginig ang boses. “Heto na po. Dahan-dahan lang.”
At saka ko nakita.
May oxygen tank sa sulok.
May medical monitor na tahimik na kumikislap.
May mga gamot na may label ng cancer center.
Nanikip ang dibdib ko.
Tinurukan ni Dave ang nanay niya, saka marahang hinimas ang likod nito.
—“Huminga lang po, Ma. Nandito lang ako.”
Napahawak ako sa bibig ko para hindi mapasigaw.
ANG LIHIM NG TATLONG TAON
Napa-upo ako sa sahig, hindi na kayang tumayo.
Narinig ko ang mahinang iyak ni Aling Rosa.
—“Ayokong malaman ni Jasmine,” sabi niya. “Ayokong kamuhian niya ako.”
Tumigil ang mundo ko.
—“Ma, huwag niyo pong isipin ‘yun,” sagot ni Dave. “Kasalanan ko ‘to. Dapat sinabi ko na sa kanya.”
—“Hindi,” mariing sabi ni Aling Rosa. “Bata pa siya. May pangarap siya. Ayokong itali mo ang buhay mo sa isang may sakit na nanay.”
Tumulo ang luha ko nang tuluyan.
Cancer.
Stage 4.
Tatlong taon na pala.
Tuwing gabi, sumasakit ang mga buto ni Aling Rosa, inaatake siya ng hirap sa paghinga at panic. Ayaw niyang mamatay mag-isa. Ayaw niyang magising na walang hawak na kamay.
At si Dave?
Si Dave pala ang nagpapalit ng diaper niya kapag hindi na siya makabangon.
Si Dave ang nagpapainom ng gamot sa tamang oras.
Si Dave ang nagpupuyat gabi-gabi, tapos papasok sa trabaho na parang walang nangyayari.
At ako…
Ako ang selosang asawa na inisip na karibal ang isang inang naghihingalo.
ANG PAGBUBUNYAG
Hindi ko na kinaya.
Binuksan ko nang tuluyan ang pinto.
Nagulat silang dalawa.
—“Jasmine…” bulong ni Dave. Namutla siya. “Hindi ka dapat nandito.”
Lumapit ako at lumuhod sa harap ni Aling Rosa.
—“Ma… pasensya na po,” hagulgol ko. “Pasensya na po sa lahat.”
Hinawakan niya ang kamay ko—mahina, pero mainit.
—“Anak…” mahinang sabi niya. “Alam kong mabuti kang tao. Ayoko lang… maging pabigat.”
Umiyak kaming tatlo.
Sa unang pagkakataon, wala nang lihim.
ANG HULING MGA GABI
Mula noon, hindi na ako nagselos.
Ako na ang naghahanda ng gamot.
Ako na ang nagmamasahe ng paa ni Aling Rosa.
Ako na ang katabi niya minsan, para makapagpahinga si Dave.
At tuwing alas-onse ng gabi, hindi na ako naiiwan mag-isa.
Tatlo na kaming magkasama.
Pagkalipas ng anim na buwan, tahimik na pumanaw si Aling Rosa—hawak ang kamay naming mag-asawa.
Bago siya tuluyang pumikit, bumulong siya sa akin:
—“Salamat… sa pag-unawa. Ikaw ang pinakamagandang regalong iniwan ko sa anak ko.”
ANG NATUTUNAN KO
Minsan, ang selos ay hindi dahil may ibang minamahal
kundi dahil hindi pa natin alam ang buong kwento.
At ang pagmamahal ng asawa ko sa kanyang ina
ang siyang nagpapatunay kung gaano niya rin akong kayang mahalin.
Ngayon, tuwing alas-onse ng gabi…
mahigpit akong niyayakap ni Dave.
At alam kong wala na akong kahati—
kundi isang alaala ng isang inang minahal namin pareho. 
