BAKIT AKO LANG ANG KUMAKAIN NG MGA MASASARAP NA ULAM NA NILULUTO

BAKIT AKO LANG ANG KUMAKAIN NG MGA MASASARAP NA ULAM NA NILULUTO NG ASAWA KO ARAW-ARAW? AKALA KO NOON NORMAL LANG—HANGGANG SA ISANG ARAW, NALAMAN KO ANG ISANG LIHIM NA HALOS MAGPABAGO SA BUHAY KO.

Matagal ko nang napapansin na tuwing magluluto ang asawa kong si Daniel, laging may kakaibang ningning sa kanyang mga mata. Para bang sa bawat halo ng sandok, may kasamang emosyon na hindi ko maintindihan.

Mahilig talaga siyang magluto — sinigang na may mangga, adobo na may kakaibang timpla, at kare-kareng parang laging may sikreto kung bakit ang sarap.

“Hon, ang sarap mo talagang magluto,” sabi ko minsang kumakain kami. “Baka dapat magbukas ka na ng sariling restaurant!”
Ngumiti lang siya, sabay sagot ng paborito niyang linya,
“Basta ikaw ang kakain, sulit na ako.”

Ang ganda ng tunog noon sa tenga ko. Pero habang tumatagal, may isang bagay akong hindi mapalagay — hindi siya kumakain kapag ako ang kasama.

Noong una, inisip ko lang na baka busog siya, o gusto lang niya akong pagbigyan. Pero hindi na iyon isang beses o dalawang beses lang nangyari. Araw-araw, siya ang nagluluto, siya ang naghahain, pero ako lang ang kumakain.

Kapag tinatanong ko siya, laging ang sagot niya ay:
“Busog pa ako, Hon.”

O kaya naman, “Tikim lang ako. Para sa’yo talaga ‘yan.”
Hanggang isang gabi, habang nagluluto siya ng kare-kare — ang paborito kong ulam — nilapitan ko siya.

“Hon,” sabi ko habang nakasandal sa pinto ng kusina, “bakit parang hindi mo na ako sinasabayan kumain?”

Napahinto siya sa paghahalo. Ilang segundo siyang natahimik bago sumagot.

“Wala ‘yan. Mas gusto ko lang makita kang kumakain. Nakakagaan ng pakiramdam.”

Ngumiti siya, pero may kakaibang lungkot sa mga mata niya.
Hindi ko na siya kinulit pa — pero sa loob-loob ko, ramdam kong may tinatago siya.
—
Kinabukasan, maaga akong umuwi mula sa trabaho. Tahimik akong pumasok sa bahay. Mula sa pinto, narinig ko ang tunog ng kawali — nagluluto na naman si Daniel. Lumapit ako dahan-dahan at sumilip sa kusina.

May dalawang plato sa mesa. Parehong may kare-kare. Pero sa isa lang may kanin.

Gemini đã nói
Nakita ko si Daniel na nakaupo sa harap ng isa sa mga plato. Pero hindi siya kumakain. Hawak niya ang isang lumang litrato at dahan-dahang hinahaplos ito habang tumutulo ang kanyang mga luha.

“Pasensya ka na, Elena,” bulong niya sa hangin. “Ito ang paborito mong luto. Saktong-sakto ang timpla, gaya ng gusto mo.”

Nanigas ako sa kinatatayuan ko. Sino si Elena? At bakit parang kinakausap niya ang ulam na niluto niya?

Dahan-dahan akong pumasok sa kusina. Nagulat si Daniel at mabilis na itinago ang litrato sa kanyang bulsa, pilit na nagpahid ng luha. “Hon, napaaga ka yata?” nauutal niyang tanong.

“Daniel, sino si Elena? At bakit araw-araw kang nagluluto ng para sa dalawang tao pero ako lang ang pinapakain mo?” tanong ko, hindi na napigilan ang emosyon.

Napayuko siya. Matagal bago siya nakapagsalita. “Si Elena… siya ang kapatid ko. Pumanaw siya limang taon na ang nakakaraan dahil sa matinding malnutrisyon at sakit.”

Huminga siya nang malalim, ang boses ay nanginginig sa pagsisisi. “Noong nabubuhay pa siya, wala kaming pera. Madalas, kape o asin lang ang ulam namin. Lagi niyang sinasabi na pangarap niyang makatikim ng masasarap na luto—ng kare-kare, ng sinigang na may mangga. Pinangako ko sa kanya na kapag nagkatrabaho ako, iluluto ko sa kanya ang lahat ng gusto niya.”

Tumingin siya sa akin, punong-puno ng pait ang mga mata. “Pero hindi ko natupad ‘yun. Namatay siya bago ko pa mabili ang unang kilo ng karne. Ngayon, tuwing nagluluto ako para sa’yo, pakiramdam ko ay tinutupad ko ang pangako ko sa kanya. Nakikita ko ang mukha niya sa’yo tuwing nasasarapan ka sa luto ko.”

Kaya pala hindi siya kumakain. Ang bawat subo ko ay parang alay niya sa kapatid na hindi niya napakain noon. Ang kusina ay naging altar niya ng pagsisisi, at ako ang nagsisilbing tulay sa kapatawarang pilit niyang hinahanap.

Niyakap ko siya nang mahigpit. “Daniel, hindi mo kailangang magdusa nang mag-isa. Simula ngayon, sabay na tayong kakain. Kakain tayo para kay Elena, at kakain tayo para sa ating dalawa.”

Simula noon, hindi na siya nagluto nang may kasamang lungkot. Ang dalawang plato sa mesa ay mayroon nang kanin para sa aming dalawa. Alam kong saanman naroon si Elena, nakangiti siya dahil sa wakas, ang kanyang kuya ay hindi na busog sa pagsisisi, kundi busog na sa pagmamahal.